آداب زندگی
ادب از فهم سرشار و ادراك حقایق سرچشمه می گیرد و بی ادبی از جهل و نادانی

 پرسش:
دعا کننده باید دارای چه شرایطی بوده و چه آدابی را رعایت کند؟
 

پاسخ:


همه ی موجودات به تناسب استعداد و فراخور حال خود از عطایای الهی بهره مند می شوند و هیچ موجودی از سفره ی رحمت و کرامت بی نصیب نمی ماند «هر کس خواهان دنیای زودگذر باشد به زودی هرکه را خواهیم از آن می دهیم, آن گاه جهنم را که برایش مقرر داشته ایم, خوار و درمانده خواهد چشید. و هرکس خواهان آخرت باشد و کوشش تمام برای آن نموده و مؤمن باشد تلاشش مورد سپاس و قدرشناسی واقع خواهد شد. هر دوی اینان و آنان را از عطای پروردگارت مدد رسانیم و عطای پروردگارت را منع و مرزی در کار نباشد»[1] ای تو را با هر کسی کاری دگر.

عده ای با زبان استعداد نیازهای خود را بازگو می نمایند و عده ای نیز با زبان حال راز درون ابراز می نمایند و گروهی دیگر با زبان سر به آداب عبودیت می پردازند و در استجابت این دعاها, خواسته های استعدادی بر همه مقدم است, زیرا خدای متعال در آن مقام آن چه را که اصلح به حال کل نظام است؛ عطا می کند, نه آن چه را که مصلحت یک فرد اقتضا کند. و پس از زبان استعداد, زبان حال مقدم بر زبان مقال است و بسیار کم اتفاق افتد که خواسته های زبانی بی همراهی حال و استعداد به استجابت رسد. به همین خاطر آشنایان راه برای تحصیل این ارتباط, آداب بسیاری توصیه نموده اند, باشد که با نگارش برخی از آن آداب بر این صفحات سپید, لوح صافی دل نیز نقش پذیرد و برای دریافت عطایای جمال نامتناهی قابلیت یابد.

آداب دعا:

یک: زمینه سازی برای دعا؛

ایجاد آمادگی روحی و بستر سازی معنوی ازآداب بسیارضروری دعا می باشد که اتفاقاً عنایت کمتری به آن می گردد. این مقدمات را می توان در دو بعد سلبی و ایجابی دسته بندی نمود. بخشی برای تطهیر دل و جان و بخش دیگر برای فضاسازی روح و روان.

الف: طهارت روح (مقدمات سلبی)

1 . دوری از ریا و خودنمایی؛

ریا دشمن نیکی ها و نابودکننده ی سرمایه ها و آفت هر کمال است. جو فروشی و گندم نمایی دربارگاه صدق و حق نه تنها خریداری ندارد, بلکه انسان را مورد خشم و نفرت نیز قرار می دهد. اگر انسان به انگیزه ی ریا رو به دعا آورده است؛ بهتر است آن را رها کند و اگر در کنار نیت الهی و یا در میانه ی راه گرفتار این آفت عمل سوز گردید, تلاش در درمان آن نماید. زیرا شیطان وقتی که نتوانست مانع عبادت واطاعت انسان شود, تصمیم می گیرد تا از راه وسوسه و فکر او را از اطاعت منصرف نماید.

2. دوری از گناه و نافرمانی؛

دعا برترین عبادت و بلکه مغز عبادت است «افضل العبادة الدّعاء _ الدّعاء مخّ العبادة»[2] و مسیر دعا و اطاعت حق از راه گناه و معصیت او دور و با آن در تضاد است. نمی توان هم به دعا برخاست و هم هوس گناه در سر داشت. فقهای بزرگوار سخنی به قاعده دارند که: نهی در عبادات موجب فساد است. یعنی نمی توان از راه حرام و با فعل حرام, عبادت خدا نمود.

3. پرهیز از عجب و خودپسندی؛

روحیه ای که گرفتار است و خود را بالاتر از حد تقصیر و نقص می شمرد و عبادت های اندک خود را بزرگ و بسیار می پندارد و با زبان دل؛ خود را طلبکار و صاحب حق می داند و استجابت دعاهایش را کمترین حقی می شمرد که باید از سوی خداوند ادا شود, چنین روحیه ای با دعا و نیازمندی ناسازگار است و خود را از حق تعالی و تفضلات او مستغنی می داند.

4 . ترک لقمه ی حرام؛

در حدیث قدسی خدای متعال می فرماید: «از تو درخواست و از من اجابت آن. زیرا دعای هیچ درخواست کننده ای از من دور نمی ماند, مگر دعای حرام خوار.» [3] و پیامبر می فرماید: «هر که دوست دارد دعایش مستجاب شود, کسب و کار و خوراکش را پاکیزه نماید.»[4] و به کسی که می گفت: دوست دارم دعایم به اجابت برسد, فرمود: «خوراکت را پاکیزه نما و لقمه ی حرام نخور.»[5] و در خطابات خداوند به حضرت عیسی(ع) آمده است که به مردم بگو: «ناخن خود را از کسب حرام کوتاه کنید به مال مردم چنگ میندازید و گوش های خود را از شنیدن ناسزا و دشنام کر نمایید و دل به من بسپارید ... و جز با چشمانی شرم آگین و دل هایی پاک و دستانی نیالوده به خانه ی من پای مگذارید.» به آنان بگو: «من دعای کسی را که حق یکی از مخلوقاتم بر عهده ی او باشد, استجابت نمی کنم.»[6]

5 . پرهیز از خواسته های نامشروع؛

حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام می فرماید: «ای دعا کننده! آنچه نشدنی است و آنچه که حلال نیست, درخواست مکن.»[7] برخی از مفسران در تفسیر جمله ی: (إن اللّه لایحبّ المعتَدین), که پس از فرمان: (اُدعوا ربّکم تضرُّعاً وخفیَةً)[8] آمده است, گفته اند: به معنای آن است که دعا کننده نباید از حد خارج شده, خواسته ای فراتر از مقام خود را بطلبد و یا انتظار آن را داشته باشد که خداوند به خاطر او تمامی قوانین تکوینی و تشریعی خود را باطل نماید و درهم بریزد. خواسته های حرام و بی ادبانه و نفرین علیه اقوام و خویشان و درخواست هایی چون فرشته شدن و به آسمان پر کشیدن و یا ... به اجابت نخواهد رسید.

ب. جلای دل (مقدمات ایجابی)

1. تحصیل طهارت شرعی تاحد امکان؛

همچون وضو و غسل و تیمم و آراستگی ظاهر و پوشش پاک و مناسب و استفاده از عطر و آرایش, زمینه و قرینه ای برطهارت وصفای دل می گردد. عارف شبستری می گوید:

موانع چون در این عالم چهار است

طهارت کردن از وی هم چهار است

نخستین, پاکی از احداث و انجاس

دوم از معصیت وز شرّ وسواس

سیم پاکی زاخلاق ذمیمه است

که با او آدمی همچون بهیمه است

چهارم پاکی سرّ است از غیر که اینجا منتهی می گرددش سیر

هر آن کو کرد حاصل این طهارات شود بی شک سزاوار مناجات

2 . حفظ ادب در رفتار و گفتار؛

زبان دعا زبان ادب و نیاز و درماندگی و زبان بنده ی مستمند بر درگاه خداوند غنیّ و حکیم و قدرتمند است. نه جرأت داد و فریاد دارد و نه در بند سجع و قافیه پردازی است. او با آرامش و آرامی و حیا و فروتنی و آهنگی پر از نیاز و با سوز و گداز خواسته های خود را می شمرد. تکلف و تصنّع و قافیه پردازی در مقامی است که انسان در بند تظاهر و خودنمایی باشد. پیامبر گرامی اسلام می فرماید: «سه خصلت در انسان باعث زیادتی خیر می گردد: فروتنی باعث سربلندی و عظمت, بندگی و ذلت در برابر خداوند باعث افزایش عزت و عفت نفس باعث افزایش بی نیازی می گردد.»[9]

3. انتخاب زمان مناسب؛

گرچه برای افاضه ی تفضلات الهی و عطایای آسمانی هیچ لحظه ای با لحظه ی دیگر فرق ندارد, امّا برخی از ساعات و دقایق و روزها برای بندگان یادآور خاطرات و حوادث و تجلیاتی است که در آمادگی و تلطیف روح آنان تأثیر به سزا دارد. به همین منظور در بعضی احادیث آمده است که حضرت یعقوب استغفار برای فرزند انش را به شب جمعه مؤکول نمود و تأکید احادیث بر دعای شب های قدر و نیمه ی شعبان و عید فطر و قربان و روز عرفه و نیز به هنگام ریزش باران و ورزش باد و زوال ظهر و غروب خورشید و چکیدن اولین قطره از خون شهید و همچنین پس از طلوع فجر تا طلوع خورشید, برای آن است که در این لحظات درهای آسمان و بهشت به روی بندگان باز است.[10]

4 . گزینش مکان مناسب؛

مکان ها نیز به دلیل ارتباطی که با برخی حوادث و اشخاص یافته اند, امتیاز و تشخص می یابند و به همین سبب دعا در بعضی از مکان ها با بعض دیگر تفاوت دارد. امام صادق علیه السلام بیمار شد و شخصی را مأمور نمود تا به کربلا رفته و در کنار مرقد حضرت سیدالشهدا برای او شفا بخواهد. به آن حضرت گفتند: تو خود امام مفترض الطاعه هستی همچون او, پس در این چه سرّی است؟ فرمود: «بلی چنین است ولی مگر نمی دانی که بقعه هایی را خداوند برای استجابت دعاها معین نموده است؟!»[11] مانند سرزمین عرفات و منطقه ی حرم در مکه. حضرت امام رضا علیه السلام می فرماید: «کسی براین کوه ها دعایی نمی کند؛ مگر این که به اجابت می رسد, برای مؤمنان در آخرت و برای دیگران در دنیا.» [12]

5 . غنیمت شماری بعضی از حالات؛

همچون رو به قبله ایستادن. گرچه انسان مؤمن به هر سو که روی بگرداند, رو به خدا است «أینما تولّوا فثمّ وجه الله» اما جاذبه ی کعبه و مرکزیت آن در روی زمین محاذات آن با عرش الهی و نشانه ای که از ابراهیم خلیل الرحمن و پدر معنوی موحدان و مسلمانان دارد, و صدها خاطره ی دیگر در جلای دل و روح و ایجاد فضای روحانی تأثیر به سزا دارد. بر همین مبنا پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله و سلم فرموده است: «در پی هر نماز واجب یک دعای مستجاب برای نماز خوان منظور می گردد.» و دیگر ائمه معصومین: می فرمودند: «وقتی صدقه می دهید, درخواست کنید تا شخص نیازمند برای شما دعا کند, زیرا دعای او در حق شما مستجاب می شود.»

و نیز دعای حاجی و رزمنده ای که در راه خدا به سفر رفته است برای کسانی که به خانه و کاشانه ی آنان رسیدگی می نماید و دعای بیمار در حق عیادت کنندگان و دعای روزه دار و به ویژه دعای مظلوم و ستمدیده و دعای پدر و مادر که از شمشیر برنده تر است و تا فراز آسمان بالا می رود. [13] استجابت دعا در این گونه حالات و از این گونه افراد به دلیل آن است که انسان در این حالات احساس قرب الهی می نماید و خود را در محضر او مضطر می بیند که اضطرار عین عبودیت است. ریا دشمن نیکی ها و نابودکننده ی سرمایه ها و آفت هر کمال است.

نمی توان هم به دعا برخاست و هم هوس گناه در سر داشت. دعای هیچ درخواست کننده -ای از من دور نمی ماند, مگر دعای حرام خوار. پیامبر گرامی اسلام می فرماید: «سه خصلت در انسان باعث زیادتی خیر می گردد: فروتنی باعث سربلندی و عظمت, بندگی و ذلت در برابر خداوند باعث افزایش عزت و عفت نفس باعث افزایش بی نیازی می گردد. برای اطلاعات بیشتر در این زمینه لینکی از همین پایگاه خدمتتان معرفی می گردد:

1 - شرایط و راههای استجابت دعا 2 - آداب و شرایط دعا و استجابت آن


[1] . اسراء (17) : 20 _ 18.

[2] . عدة الداعی, ابن فهد حلی, قم: موسسهی المعارف الاسلامیه, ص 50 و 51.

[3] . همان, ص 171.

[4] . همان, ص 172.

[5] . همان.

[6] . همان, ص 172 و 173.

[7] . همان, ص 6 18 .

[8] . اعراف (7) : 55 .

[9] . عدة الداعی, ص 210.

[10] . همان, ص 57 و 58 .

[11] . همان, ص 69 .

[12] . همان, ص 68 .

[13] . ر.ک؛ عدة الداعی, ص 79, 81 , 152, 64 .
 





نوشته شده در تاريخ جمعه 11 شهریور 1390  ساعت 03:24 ب.ظ | نظرات (0)

اهمیت دعا:

امام صادق علیه السلام: خدای عزوجل را بخوان و مگو کار گذشته است.

پیامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلم: بیشتر دعا کن که دعا قضا و قدر را برمی گرداند.

پیامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلم: دعا لشکری از لشکریان آماده خداست و قضا و قدر بایسته و حتمی را دور می سازد.

در حديث قدسى آمده است: اى موسى! هر چه بدان نياز دارى از من بخواه، حتى علف گوسفند و نمك غذايت را.

پیامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلم: هرگز ترس از قضا و قدر سود می بخشد، اما دعا در برابر آنچه فرود آمده و آنچه فرود می آید سود بخش است.

امام صادق علیه السلام: دعا از سلاح نیز کارگرتر است.


پیامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلم: دعا اسلحه انسان با ایمان است.

امام صادق علیه السلام: بر تو با به دعا کردن، زیرا که آن شفای هر دردی است.

امام صادق علیه السلام: بر شما باد به دعا کردن، زیرا با هیچ چیز به مانند دعا به خدا نزدیک نمی شوید. دعا کردن برای هیچ امر کوچکی را به خاطر ناچیز بودنش رها نکنید زیرا حاجتهای کوچک نیز به دست همان کسی است که حاجتهای بزرگ به دست اوست.

امام صادق علیه السلام: دعا مخزن اجابت است، همچنان که ابر مخزن باران است.

امام صادق علیه السلام: بسیار دعا کن، زیرا دعا کلید هر رحمتی است و مایه روا شدن هر حاجتی و آنچه نزد خداست جز با دعا به دست نمی آید. هیچ دری نیست که بسیار کوبیده شود مگر اینکه به زودی به روی کوبنده باز گردد.

امام صادق علیه السلام: آداب دعا را رعایت کن. اگر شرایط دعا را به جا نیاوری منتظر اجابت مباش و بدان که اگر خدا ما را به دعا کردن فرمان نداده بود ولی ما خالصانه او را می خواندیم باز از روی فضل و کرم اجابت می کرد، چه رسد به اینکه خودش اجابت دعای کسی را که شرایط آن را به جا آورد ضمانت کرده است.

در اینجا مهمترین شرایط و آداب استجابت دعا را که از معصومین علیهم السلام روایت شده است ذکر می شود:

شرایط استجابت دعا:

1. شناخت:

امام صادق علیه السلام در پاسخ به گروهی که از آن حضرت پرسیدند: چرا ما دعا می کنیم اما مستجاب نمی شود؟ فرمودند: چون کسی را که می خوانید نمی شناسیدش. و نیز حضرت درباره آیه «فلیستجیبوا لی و لیؤمنوا بی» (پس دعوت مرا اجابت کنند و به من ایمان آورند) فرمودند: یعنی بدانند که من می توانم آنچه را از من می خواهند به آنان بدهم.

2. عمل کردن به مقتضای شناخت:

امام صادق علیه السلام در پاسخ به این سوال که خداوند فرموده است: «ادعونی استجب لکم» (مرا بخوانید اجابتتان می کنم) پس چرا دعا می کنیم ولی دعایمان اجابت نمی شود؟ فرمودند: زیرا شما به عهد و پیمان خدا وفا نمی کنید. خداوند می فرماید: «اوفوا بعهدی اوف بعهدکم» (به عهد من وفا کنید به عهد شما وفا می کنم) به خدا قسم اگر به عهد خدا وفا می کردید، خداوند به عهد و پیمان شما وفا می کرد.

و نیز حضرت فرمودند: خداوند به موسی علیه السلام وحی فرمود: که ای موسی! مرا با دل پاک و زبان راست بخوان.

و نیز حضرت فرمودند: هرگاه بنده با نیتی راست و درست و دلی با اخلاص، خدای تبارک و تعالی را بخواند و به عهد خدای عزوجل نیز وفا کند دعایش مستجاب می شود. اما اگر خداوند عزوجل را بدون نیت و اخلاص بخواند، دعایش اجابت نشود. مگر نه اینکه خداوند متعال می فرماید: «اوفوا بعهدی اوف بعهدکم» (به عهد من وفا کنید به عهد شما وفا می کنم) پس کسی که وفا کند وفا می بیند.

3. پاکی درآمد:

امام صادق علیه السلام: هر که خوشحال می شود که دعایش مستجاب گردد کسب و کار خود را پاک گرداند و حق مردم را بپردازد. دعای هیچ بنده ای که مال حرامی در شکمش باشد یا مظلمه کسی به گردنش باشد، به درگاه خدا بالا نمی رود.

در حديث قدسى آمده است: از تو دعا كردن است و بر من اجابت نمودن كه هيچ دعايى از من محجوب نمى‏ماند مگر دعاى انسان حرامخوار.

رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم: كسى كه دوست دارد دعايش مستجاب شود، خوراك و كسبش را پاك گرداند.

4. حضور و رقت قلب در هنگام دعا:

امام صادق علیه السلام: خدای عزوجل دعایی را که از دلی غافل و بی توجه سر زند اجابت نمی کند. پس هنگام دعا کردن با دلت (به خدا) روی آر و یقین بدان که در این صورت دعایت مستجاب می شود.

امام صادق علیه السلام: خداوند دعایی را که با سنگدلی همراه باشد مستجاب نمی کند.

امام صادق علیه السلام: هر زمان که بدنت به لرزه در آمد و چشمانت گریان شد و دلت تپیدن گرفت آن لحظه را (برای دعا کردن) غنیمت شمار که به تو توجه شده است.

امام صادق علیه السلام: هر زمان که به یکی از شما رقت قلب دست داد دعا کند، زیرا قلب تا خالص و پاک نشود رقت نمی یابد.
 





نوشته شده در تاريخ چهارشنبه 8 تیر 1390  ساعت 05:07 ب.ظ | نظرات (0)

دعا يگانه راه ارتباط بندگان به مبدأ بوده و تنها وسيله اي است که خداي متعال براي ارتباط با خود مقرر فرموده است، اگر اين ارتباط و توجه به مبدأ نباشد، خداي منان عنايت خاصه ي خود را قطع خواهد فرمود. در اين صورت، بندگان استعداد پذيرش اين عنايت را از دست داده و مقتضاي رحمت الهي را از کف مي دهند. قرآن کريم اين حالت را نوعي استکبار مي داند آن هم از موجودي که هيچ حيثيتي جز حيثيت بندگي ندارد. (1) و از آنجا که هر يک از عبادت ها، آداب و اسرار و احکامي دارند، دعا نيز به منزله برجسته ترين عبادت، آداب و احکام و اسراري دارد. امام صادق (ع) فرموده اند: «احفظ آداب الدعاء و انظر من تدعو و کيف تدعو» بر آداب دعا محافظت کن و ببين چه کسي را مي خواني و چگونه مي خواني؟ (2) قرآن کريم از خلال نيايش هاي انبيا، آداب دعا و احکام آن را مطرح کرده است و ما در اين پژوهش ضمن آوردن نيايش هاي انبيا با آداب و احکام دعا آشنا مي شوي 



ادامه مطلب

نوشته شده در تاريخ جمعه 3 تیر 1390  ساعت 03:07 ب.ظ | نظرات (0)

دعا رابطه‌ي معنوي ميان خالق و مخلوق و رشته‌ي پيوند ميان عاشق و معشوق است. «دعا، ياد دوست در دل راندن و نام او بر زبان آوردن و كليد عطا و وسيله‌ي قرب الي الله و مخ عبادت و حيات روح است.»[1] دعا روي آوردن بنده‌‌ي فقير محتاج بر درگاه خداوند بي‌نياز و مشتاق است. چنان مشتاق بندگان خويش است كه فرمود: «اگر به درگاه من نياييد و از من چيزي درخواست نكنيد به شما توجهي نمي‌كنم».[2] پس در اين حال كه حق‌تعالي باب دعا و مناجات را به روي بنده‌ي خود گشوده و به او اجازه‌ي حضور در محضر خود داده، بنده نيز بايد ادب مقام مقدس ربوبيت را نگه دارد و چنان رفتار كند كه سزاوار مقام حق تعالي است.
در اين نوشتار با استفاده از قرآن كريم و احاديث معصومين، اشاره‌اي اجمالي به شرايط و آداب دعا شده است و از آنجايي كه شرط تحقق هرچيزي مهمتر از آداب به جا آوردن آن است اول شرايط دعا را ذكر مي‌كنيم سپس به بيان آداب آن مي‌پردازيم.

شرايط دعا
به نظر مي‌رسد دعا تنها دو شرط دارد كه با فراهم آمدن آنها دعا محقق مي‌شود.
اول: دعا حقيقي باشد؛ هميشه آنچه را انسان از خدا مي‌خواهد، خير و خوبي است و هيچ‌گاه شر و ضرر را طلب نمي‌كند. اگر انسان آنچه را مي‌طلبد در واقع به ضرر او باشد مثلاً گناه باشد يا سبب گناه شود، اين يك درخواست حقيقي نيست چرا كه اگر حقيقت امر را مي‌دانست، هيچ گاه آن را درخواست نمي‌كرد. حضرت علي ـ عليه السّلام ـ مي‌فرمايند: «اي دعا كننده هيچ گاه امر نشدني و يا گناه درخواست مكن»[3] چرا كه اينها خير نيستند اما تو، آنها را خير مي‌پنداري؛ مثلاً تشنه‌اي براي رفع عطش ظرف مايعي را به خيال اينكه آب است طلب مي‌كند و نمي‌داند آن ظرف پر از زهر است در حاليكه اگر مي‌دانست هيچ گاه آن را طلب نمي‌كرد، در حقيقت او آب مي‌خواهد نه زهر. قرآن كريم در رابطه با اين درخواست غير حقيقي انسان مي‌فرمايد:
انسان همان گونه كه خير را طلب مي‌كند، همان طور شر را طلب مي‌كند (اسراï؛€ / 11)
دوم: با اخلاص باشد؛ قرآن كريم مي‌فرمايد: خداوند را با اخلاص بخوانيد (اعراف/ 29)
گاهي دعاي انسان حقيقي است، يعني آنچه را مي‌خواهد، در واقع خير است «ليكن در دعا خدا را نمي‌خواند به اين معنا كه به زبان از خدا مسالت مي‌كند ولي در دل همه‌ي اميدش به اسباب عادي يا امور وهمي است.»[4] امام صادق ـ عليه السّلام ـ مي‌فرمايند: «وقتي كسي از شما چيزي از خداوند درخواست مي‌كند و انتظار اجابت دارد بايد از همه‌ي مردم مايوس باشد و اميدش فقط به خدا باشد. وقتي خداوند از قلب بنده‌اش اين را بداند هر چه درخواست كند به او مي‌دهد. خداوند به عيسي فرمود: اي عيسي همچون بنده‌ي محزون در حال غرق شدن كه هيچ ياوري ندارد، مرا بخوان».[5] 



ادامه مطلب

نوشته شده در تاريخ دوشنبه 16 خرداد 1390  ساعت 06:38 ب.ظ | نظرات (0)

فيض كاشانى - بر اساس روايات - ده چيز را از آداب دعا ذكر نموده است :
مترصد بودن اوقات شريفه ؛ از روزها مانند روز عرفه كه روز نهم ذيحجه است . و از ماه ها ماه رمضان و از ايام هفته روز جمعه و از اوقات هنگام سحر يعنى آخر شب نزديك به صبح كه در فضيلت تمام اين اوقات روايت شده است و در اين مواقع دعا به اجابت مى رسد.
غنيمت شمردن حالات شريفه ، مانند حالى كه دوصف كفر و اسلام روبرو مى شوند و آن حالت انقطاع است و دعا در آن حال به اجابت مى رسد. روايت شده است از حضرت صادق عليه السلام كه فرمود: اطلبواالدعا فى اءربع ساعات عند هبوب الرياح و زوال الافياء و نزول المطر و اول قطرة من دم القتيل المومن فان ابواب السماء تقتح عندهذة الاشياء

در چهار ساعت (وقت ) دعا كنيد و وخواسته هاى خود را از خد بخواهيد: هنگام وزش بادها و هنگام زوال ظهر و هنگام نزول باران و هنگامى كه اول قطره خون شهيد در راه خدا به زمين ريخته مى شود كه در اين اوقات درهاى آسمان گشوده مى شود.
و همچنين هنگام اقامه نماز و بين اذان و اقامه و در حال روزه كه در تمام اين حالات دعا مستجاب است .
روبه قبله دعا كند و دستهاى خود را طورى بلند كه زير بغل او ظاهر گردد، سلمان نقل مى كند كه پيغمبر اكرم فرمود: ان ربكم حى كريم يستحى من عبده اذا رفع يديه اليه ام يردهما صفرا
پروردگار شما زنده و حيات بخش و بزرگوار است ، از بنده خود حياء مى كند كه دست او به طرفش بلند شود و او را دست خالى برگرداند.
خفض الصوت  يعنى در هنگام دعا كردن نه آواز خود را خيلى بلند و نه خيلى آهسته بلكه حال متوسط داشته باشد. در روايت دارد هنگامى كه پيغمبر اكرم به مدينه مهاجرت كرد وقتى نزديك مدينه رسيدند مردم صداى خود را به تكبير بلند كردند، حضرت فرمود:
يا ايها الناس ان الذى تدعون ليس باصم ولا غائب ان الذى تدعون بينكم و بين اعناق ركابكم
آن خدايى را كه شما مى خوانيد نه كر است و نه غائب و به تحقيق آن كس را كه شما مى خوانيد هميشه با شما است و از رگ كردن به شما نزديكتر است .
در دعا خود را به زحمت قافيه سنجى مقيد نكند؛ زيرا حال دعا كننده حال تضرع است و تضرع با تكلف سازگار نيست چنانچه خداى تعالى مى فرمايد: ادعواربكم تضرعا و خفيه انه لايحب المعتدين 
خدا را با تضرع و پنهانى بخوانيد كه خدا متجاوزين را دوست ندارد.



ادامه مطلب

نوشته شده در تاريخ یک شنبه 15 خرداد 1390  ساعت 06:12 ب.ظ | نظرات (0)



آداب قبل از دعا

پرهیز نمودن از حرام خوارگی ، حسن ظن داشتن به خدا ،صدقه دادن ، خود را معطر و خوشبوکردن

به مسجد رفتن و یا رو به قبله قرار گرفتن ، وضو گرفتن و خود را طهارت ساختن


آداب هنگام دعا

گفتن بسم الله الرحمن الرحیم در ابتدای دعا، مقدم داشتن مدح و ثنای حضرت حق بر دعا و حاجت

مقدم داشتن صلوات بر دعا و حاجت ، اعتراف به گناهان ، استغفار از گناهان ، توسل جستن به معصومین

توجه قلبی به دعا، اظهار خضوع و خشوع در دعا ، نام بردن حاجت در دعا ، در پنهانی و خفا دعا کردن

عمومیت دادن دعا ، دسته جمعی دعا کردن ، مقدم داشتن دیگران بر خورد در دعا ، بلند کردن دستها هنگام دعا

سجده نمودن در دعا ، اصرار و پافشاری داشتن در دعا ، ترک شتاب در دعا ،در غیاب برادران دینی دعا کردن

گریه کردن و اشک از چشم جاری ساختن


آداب پس از دعا

صلوات بفرستد ، دست بر سرو صورت کشد ، بگوید ماشاءالله لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم

مواظبت نماید تا مرتکب گناه نشود ، دست از دعا نکشد و پیوسته مأنوس با دعا باشد

برگرفته از کتاب راز و رمز نیایش / اسدالله اسدی گرمارودی
 





نوشته شده در تاريخ سه شنبه 3 خرداد 1390  ساعت 05:49 ب.ظ | نظرات (0)

دعا رابطه‌ی معنوی میان خالق و مخلوق و رشته‌ی پیوند میان عاشق و معشوق است. «دعا، یاد دوست در دل راندن و نام او بر زبان آوردن و كلید عطا و وسیله‌ی قرب الی الله و مخ عبادت و حیات روح است.»[1] دعا روی آوردن بنده‌‌ی فقیر محتاج بر درگاه خداوند بی‌نیاز و مشتاق است. چنان مشتاق بندگان خویش است كه فرمود: «اگر به درگاه من نیایید و از من چیزی درخواست نكنید به شما توجهی نمی‌كنم».[2] پس در این حال كه حق‌تعالی باب دعا و مناجات را به روی بنده‌ی خود گشوده و به او اجازه‌ی حضور در محضر خود داده، بنده نیز باید ادب مقام مقدس ربوبیت را نگه دارد و چنان رفتار كند كه سزاوار مقام حق تعالی است.
در این نوشتار با استفاده از قرآن كریم و احادیث معصومین، اشاره‌ای اجمالی به شرایط و آداب دعا شده است و از آنجایی كه شرط تحقق هرچیزی مهمتر از آداب به جا آوردن آن است اول شرایط دعا را ذكر می‌كنیم سپس به بیان آداب آن می‌پردازیم. 



ادامه مطلب

نوشته شده در تاريخ پنج شنبه 29 اردیبهشت 1390  ساعت 05:05 ب.ظ | نظرات (0)