نکته و حديث: بدان که هر کسي رفاقت و دوستي را شايسته نبوَد، بلکه بايد که هم نشيني با کسي داري که اندر وي سه خصلت بود:
اول عقل؛ در صحبتي احمق هيچ فايده نباشد و در آخر به تنهايي کشد؛ که احمق آن وقت که خواهد که با تو نيکويي کند باشد که کاري کند- به احمقي - که زيان تو در آن بود ونداند.
دوم خوي نيکو؛ از بدخوي سلامت نبود و چون آن خوي بدِ او بجنبد(1) حقّ تو فرونهد و باک ندارد.
سوم صلاح؛ هر که بر معصيت اصرار کند از خداي نترسد، و هر که از خداي نترسد بر وي اعتماد نباشد...
جعفرصادق عليه السلام فرموده است: «از صحبت پنج کس دوري بايد کرد: يکي دروغزن، که هميشه تو را بفريبد؛ و ديگر احمق، که آن وقت که سود تو خواهد، زيان رساند ونداند؛ و بخيل که بهترين وقت از تو بِبُرد؛ و بد دل که اندر وقت حاجت تو را به خود واگذارد؛ و فاسق که به يک لقمه تو را بفروشد، و به کمتراز يک لقمه نيز بفروشد.(2)
توصيه: اگر فقيري با توانگران دوستي مکن. و دوستاني در سطح خود انتخاب کن. و اگر توانگر هستي ودوست فقير داشته باشي بسيار پسنديده است.(3)
توصيه به دوستانِ دوستانِ خود هم بينديش که دوستانِ دوستان هم ا ز جمله دوستان تو هستند؛ و از دوستي که با دشمن تو دوستي دارد بترس؛ که ممکن است است او را بيشتر از تو دوست داشته باشد و براي دوستي او از دشمني با تو نپرهيزد. و همچنين از دوستي که با دوست تو دشمن است بپرهيز و به دوستي کسي که از توبي بهانه و بي هيچ دليل گله مند مي شود، طمع نداشته باش.(4)
حکايت: ذوالنون مصري را پرسيدند: رفاقت چه کسي بايد اختيار کردن؟ گفت: کسي که او را من و تو در ميان نباشد.(5)
توصيه: بترس ازکسي که از کس نترسد و هر کاري که کند از کس نپرسد.(6)
نکته: دوستي را او شايد که در وقت خشم بر تو ببخشايد.(7)
جمله نغز دوست تو آن بود که تو را گويد مکن، نه آن که گويد هر چه خواهي کن. (8)
توصيه: صحبت کسي طلب کن که ديدار وي تو را از خداي - تعالي- ياد آورد و تو را از خداي، ترس افتد با دوستي او و تو را به عمل پند دهد نه به زبان گفتار.(9) 

گاهی وقت‌ها پیش می‌آید که در جایی یا در مواجه با کسی، نمی‌دانیم چه رفتاری انجام دهیم که مناسب و درست باشد. یک انسان عاقل می‌داند که بی‌اعتنایی به احساسات دیگران، کاری زشت و ناپسند است و سرچشمه بسیاری از مشکلات روزمره می‌شود.آداب معاشرت، آدابی است که برای رعایت احوال دیگران و ابراز محبت به‌وجود آمده است.



در مقاله ی قبل با عنوان " واجب تر از نان شب " راجع به لزوم یادگیری آداب معشرت در زندگی صحبت کردیم و در این مطلب به برخی از اصول آداب معاشرت مخصوصا در فرهنگ ایران می پردازیم.



مهرورزی

در دنیایی که آدم‌ها بیشتر به فکر تامین مادیات هستند و کمتر به روابط عاطفی و انسانی می‌پردازند، بسیاری از مردم دچار تنهایی و افسردگی شده و روابط انسانی ضعیف‌تر و سطحی‌تر گشته‌اند. روابط خانوادگی، گرمی گذشته را از دست داده و بزرگتر‌ها احترام و جایگاه مناسب گذشته را ندارند. در چنین شرایطی مهرورزی و محبت به دیگران باعث شادابی و نشاط در جامعه و سلامت انسان‌ها می‌گردد.

اوج خرد و خردورزی پس از دینداری، مهربانی و محبت و خیرخواهی نسبت به دیگران است.

گاه می‌توانیم با کمی از خود گذشتگی و چشم ‌پوشی از مسائل جزئی و کم ‌اهمیت، همراه خوبی در خوشی‌ ها یا مشکلات دیگران باشیم و به عنوان همراهی خوب از طرف دیگران برگزیده شویم. مردمانی این چنین، هرگز در زندگی تنها نمی ‌مانند.

گاه می‌توانیم با کمی از خود گذشتگی و چشم ‌پوشی از مسائل جزئی و کم ‌اهمیت، همراه خوبی در خوشی‌ ها یا مشکلات دیگران باشیم و به عنوان همراهی خوب از طرف دیگران برگزیده شویم. مردمانی این چنین، هرگز در زندگی تنها نمی ‌مانند.

مهارت ‌های یک ارتباط خوب

آنچه مسلم است معاشرت با دیگران و به دست آوردن روابط خوب به آسانی به دست نمی‌آید. این مسئله در مورد انواع معاشرت‌ها، اعم از معاشرت‌های خانوادگی و دوستانه و معاشرت‌های آیینی و شهروندی، صدق می‌کند. برای به دست‌آوردن یک رابطه‌ی خوب باید تلاش کرد و یادگیری مهارت‌هایی که مفید هستند، می‌تواند یاری گرمان در رسیدن به هدف باشد.

از جمله ‌ی این مهارت ‌ها می ‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1- مشخص کردن هدف خود در رابطه.

2- ارزیابی میزان رضایت خود،

3- ارزیابی انتظارات خود،

4- تمرین تحمل کردن،

5- ایجاد تعادل بین اعمال مثبت و منفی طرف مقابل،

6- غلبه بر حسادت،

7- خوش‌بین بودن در قضاوت نسبت به دیگران.

8- اجتناب از سرزنش کردن و تفکر منفی.




سلام، اولین واژه‌ی ادب

سلام، چراغ سبز آشنایی است. وقتی دو نفر به هم می‌رسند، نگاه ‌ها که به هم می‌افتد، چهره‌ ها که رو در رو قرار می‌گیرد، نخستین علامت صداقت و مودت، " سلام دادن " است و در پی آن، دست دادن و " مصافحه " . بنابراین سلام دادن، از اصول تحکیم پیوندهای اجتماعی است.

مفهوم سلام

سلام، اطمینان دادن به طرف مقابل است که: هم سلامتی و تندرستی تو را خواستارم، هم از جانب من آسوده باش و مطمئن، که گزندی به تو نخواهد رسید. من خیرخواه تو هستم، نه بدخواه و کینه‏ورز و دشمن. نیز نوعی درود و تحیّت اسلامی است که دو مسلمان به هم می‏گویند. این معنای شعار اسلامی سلام است.

دست دادن و دست هم را صادقانه به گرمی فشردن، نشان دیگری از محبت و صمیمیت و خیرخواهی است. دلها را به هم نزدیکتر و محبتها را بیشتر می‏سازد. تماس دو دست، قلبها را نیز به هم نزدیکتر می‏کند، اگر منافقانه و دروغ و فریب نباشد!

پیامبر اکرم(ص) نیز فرمود:

هرگاه یکدیگر را دیدار کردید، با «سلام» و «دست دادن» با هم دیدار کنید.(سفینة البحار. ج1، ص465)